Zasady pisowni ch i h

Zasady pisowni ch i h

Ch piszemy

  1. Przed spółgłoskami: chc, chl, chł, chm, chn, chr, chrz, cht, chw

  2. na końcu wyrazów

  3. gdy następuje wymiana ch:sz

  4. w zakończeniach -chy, -cha

  5. w zakończeniu -chać bezokoliczników oraz wyrazach pokrewnych

  6. po spółgłosce r w cząstce -rch-

  7. Istnieją wyrazy, w których piszemy ch pomimo braku uzasadnienia:

  • Wyrazy z ch w środku przed samogłoską

  • Wyrazy z ch na początku przed samogłoską

H piszemy w wyrazach:

  1. hrabia, hreczka, druhna, wahnięcie

  2. druh

  3. wataha, Sapieha, błahy, wahać, czyhać, kurhan

Istnieją również wyrazy, w których pisownia h jest trudna do uzasadnienia

Zasady pisowni ch

Ch piszemy na końcu wyrazu, w innych formach tego wyrazu oraz w wyrazach pokrewnych:

Ch piszemy na końcu wyrazu,

dach

ruch

zmierzch

słuch

w innych formach tego wyrazu

na dachu

bez ruchu

o zmierzchu

słuchy

oraz w wyrazach pokrewnych

dachówka

ruchome

zmierzchać

słuchawka

Wyjątkiem jest wyraz druh

Ch piszemy przed spółgoskami w połączeniach: chc chl chł chm chn chr chrz cht chw

przykłady:

chc

chcieć

chl

chleb

chł

chłop

chm

chmura

chn

wyschnąć

chr

chrust

chrz

chrzan

cht

szlachta

chw

chwała

wyjątki:

hrabia, druhna, hreczka, wahnięcie

Lista wyrazów z ch w środku wyrazu

arachidy, grzechotnik, mechanik, pęcherz, rachunek, schizma, bochen, hipochondryk,

melancholia, pochodnia, rechot, schizofrenia, buchalter, katechizm, muchomor, pochopnie

schab, tchawica, chichot, kocher, nachalnie, psychika, scheda, tchórz, chochoł, machina, ochota, puchacz, schemat, wichura

Lista wyrazów z ch na początku przed samogłoską o pisowni trudnej do wyjaśnienia.

chaber, chandra, chełpić się, chityna, chomik, chuligan, chabeta, chaos, chemia, chochla

chorągiew, chusta, chadecja, charakter, cherlak, chochlik, choreografia, chutor, chałat

chart (rasa), cherubin, chochoł, choroba, chyba, chałka, charczeć, chęć, chociaż

chować, chybić, chałtura, charytatywny, chichot, choinka, chód, chybotać, chałupa, charyzmat, chimera, cholera, chór, chylić, chałwa, chaszcze, chinina, cholesterol, chuchać

chyłkiem, cham, chata, chiromancja, cholewa, chuchro, chytry, chan, chełbia, chirurg

chomąto, chudy, chyżo

Wykaz wyrazów z h w środku

abstrahować, alkohol, błahy, bohater, bohema, bohomaz, buhaj, czyhać, ekshumacja

filharmonia, gehenna, graham, inhalacja, juhas, kontrahent, kurhan, mahometanin, mahoń

moher, nahaj, nihilizm, ohyda, prohibicja, rehabilitacja, wahanie, wataha, wehikuł

Jeżeli zapamiętasz wyrazy z ch na początku przed samogłoską, to będziesz wiedzieć, że w pozostałych wyrazach należy pisać h. Wyrazów z h jest bardzo dużo, więc warto pamiętać wyrazy z ch na początku. Podajemy jednak wykaz najczęściej występujących wyrazów z h na początku przed samogłoską.

habilitacja

habit

haft

haftka

hajduk

hak

hala

halabarda

halibut

halka

halogen

halucynacja

hałas

hałastra

hałda

hamak

hamburger

hamulec

handel

hangar

hańba

haracz

harce

harcerz

hardy

harem

harfa

harmider

harmonia

harmonogram

harnaś

harówka

harpun

hart (siła)

hasać

hasło

haszysz

haubica

haust

hazard

heban

heca

hegemonia

hej

hejnał

hektar

helikopter

hellenizm

hełm

hemoglobina

hen

henna

herb

herbata

herezja

hermetycznie

heroina

heroizm

herold

heros

herszt

hetman

hiacynt

hibernacja

hiena

hierarchia

hieroglif

higiena

hipika

hipis

hipnoza

hipochondryk

hipokryzja

hipopotam

hipoteka

histeria

historia

hobby

hochsztapler

hodowla

hojność

hokej

hol

hołd

hołota

hołubić

hołubiec

homar

homeopatia

homilia

honor

honorarium

horda

hormon

horoskop

horror

hortensja

horyzont

hotel

hoży

hultaj

humanizm

humor

humus

hura

huragan

hurt

husaria

huśtawka

huta

huzar

hybryda

hycel

hydra

hydraulik

hydro…

hymn

Materiał merytoryczny i inne ćwiczenia

Bardzo użyteczne będzie również skorzystanie z książek [1,2,3] Pani mgr Zdzisławy Saduś. Pragniemy w tym miejscu podziękować pani mgr Zdzisławie Saduś za pomoc.

Przy pomocy zeszytów ćwiczeń można ćwiczyć pisanie ręczne, co jest w zasadzie nie możliwe przy pomocy komputera.

 

Zestawienie zasad pisowni z zakresu ó/u, rz/ż, ch/h opracowane na podstawie zeszytów ćwiczeń mgr Zdzisławy Saduś.

Zasady pisowni

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>